Zeynel Bey Türbesi

Zeynel Bey Türbesi’nin taşınması büyük yankı uyandırdı.

Dünyada ilk kez gerçekleştirilen 550 yıllık Zeynel Bey Türbesi’nin  taşınma işlemi Dünya ve Türk basınında büyük yankı uyandırdı. Hasankeyf Arkeolojik Kazılar Başkanı Prof. Dr. Abdusselam Uluçam, Türkiye‘de ilk kez orijinal haliyle yaklaşık 2 kilometre ileriye taşınan tarihi eser olan Zeynel Bey Türbesi‘ nin dünya basınında da büyük ilgi çektiğini, bu konuda çok sayıda tebrik aldıklarını söyledi.  Taşıma işleminin aynısı, bölgede bulunan sekiz eser için daha uygulanacak.

Ilısu Baraj Gölü alanında bulunan 550 yıllık Zeynel Bey Türbesi, ray sistemiyle 2 kilometre taşınarak, Yapay Hasankeyf’e taşındı. Hasankeyf’, geçmişi 7 bin 500 yıl öncesine dayanan, “mağara” tabir edilen, insan eliyle oyulmuş ve sayıları 4-6 bin olduğu sanılan yapılarla bilinmekte ve ününü buradan almaktadır.

Uygulanmaya başlayan  proje kapsamında Hasankeyf’te anıtsal nitelikte olan ve  ayakta kalabilen 11 eser üzerinde duruldu, uzun uzun çalışmalar yapıldı. Bunların 8’inin yeni Hasankeyf yerleşim yerinde değerlendirilmesi ve orada oluşturulan kültürel parkta sergilenmesi gündeme geldi.Aylar süren hesaplamaların ardından Hollandalı ve Türk mühendislerin ortak çalışmasıyla başlayan taşıma işlemi için 8 adet “Kendinden Tahrikli Modüler Taşıyıcı” (SPMT) kullanıldı .

En ufak bir sarsıntı ya da çökme tarihi yapıya zarar verebilirdi. Bu yüzden Zeynel Bey türbesinin geçişi için özel bir yol yapıldı.Türbenin çevresiyle birleştirilen 90 santimetrelik betonla sanki yerindeymiş gibi zeminden yüzeye kaldırıldı uzaktan kumandayla yönetilen özel araçla milim milim ilerledi…

1150 ton ağırlığındaki türbe saatler sonra Hasankeyf yeni kültürel park alanına ulaştı.  Çok sayıda kişinin tanıklık ettiği tarihi taşınma işleminden sonra, Türk ve Hollanda firmalarının çalışanları birbirlerine sarılarak bu anı kutladı.

Zeynel Bey Türbesi

Zeynel Bey Türbesi 1462-1482 yıllarında Hasankeyf’ te hüküm süren Akkoyunlular’ dan kalan tek eser olma özelliği taşıyor.

Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan’ın oğlu olan Zeynel Bey’in, Osmanlı İmparatorluğu’nun kazandığı 1473 yılındaki Otlukbeli Savaşı’nda hayatını kaybettiği biliniyor.

Türbe, dışarıdan silindirik, içeriden sekizgen miğfer başı şeklinde iki katlı bir yapıya sahip. Türbenin mimari önemi, Azerbaycan ve Türkistan yöresi mimari özelliklerini Anadolu’ya taşımış olmasından kaynaklanıyor. Göz alıcı renklere sahip gövde süslemesiyle dikkati çeken türbenin çini mozaiklerinin ise Anadolu’da bir benzerinin olmadığı belirtiliyor.

Hasankeyf’te 2004-2005 yıllarında yapılan kazılarda ortaya çıkarılan Zeynel Bey Külliyesi, 3 medrese, 1 imaret, 1 türbe, 1 han ve Dicle kenarına yapılmış bir hamamdan oluşuyor. Artuklu, Akkoyunlu ve Osmanlı devirlerine ait yapılardan oluşan külliyenin medreselerinde geometrik ve bitkisel süslemeler ve çeşitli üsluplarda yazı örnekleri bulunuyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir